Ból zęba

Ból zęba jest najczęstszą przyczyną z jaką pacjenci zgłaszają się do gabinetu stomatologicznego. Może mieć on różny charakter, nasilenie oraz przyczynę. Dolegliwościom bólowym mogą towarzyszyć objawy takie jak gorączka, obrzęk czy szczękościsk. Przyczyny bólu zęba są różne, może to być zwykła przejściowa nadwrażliwość, próchnica, poważny ostry stan zapalany czy wyrzynanie się zęba mądrości. Żaden z nich nie powinien być bagatelizowany i zawsze powinien skłonić do wizyty u dentysty.

Mężczyzna z owiniętą głową z powodu bólu zęba
  • Jakie są rodzaje i oznaki bólu zęba?
  • Najczęstsze przyczyny bólu zęba?
  • Ból zęba a wizyta stomatologiczna. Jak leczy się ból zęba?
  • Domowe metody i domowe środki na ból zęba-czy są skuteczne?
  • Zapobieganie bólowi zębów-co robić?

Ból zębów i ból w jamie ustnej

Oznaki bólu w jamie ustnej są dość charakterystyczne i trudne do przeoczenia. Wiążą się z dużym dyskomfortem a czasem uniemożliwiają normalne funkcjonowanie.

Ból jest bardzo ważną informacją kierowana ze strony naszego organizmy zwykle świadczy o toczącym się procesie chorobowym. Ból pełni funkcje ochronną jest na tyle nieprzyjemnym doznaniem, że zmusza nas do podjęcia szybkiego działania mającego na celu jego wyeliminowanie. W jamie ustnej ból świadczy że w zębie lub w okolicznych tkankach toczy się jakiś proces chorobowy.

Zdjęcie rentgenowskie pokazujące wyrzynające się ósemki

Rodzaje bólu zęba i ich przyczyny

Ból zęba jest dość ogólnym określeniem, pod którym kryję się szereg rodzajów dolegliwości. W zależności od charakteru i natężenia, ból zęba może wskazywać na inny proces chorobowy. Poniżej przedstawiamy najczęstsze rodzaje bólu zęba.

Ból sprowokowany

Jest to ból pojawiający się nagle pod wpływem działania temperatury, bodźców chemicznych słodkich, słonych lub kwaśnych potraw oraz mechanicznych (dotykanie włosiem szczoteczki podczas szczotkowania). Ma ostry, przeszywający charakter ustępuje w memencie zaprzestania działania czynnika drażniącego. Przeszywający nagły ból zęba zwykle świadczy o nadwrażliwości szyjek zębowych. Najczęściej tego typu dolegliwości występuję przy nadwrażliwości zębów np. w wyniku recesji dziąseł (odsłonięcie szyjek zębowych i korzenia). Inna przyczyną są ubytki abrazyjne w wyniku zbyt mocnego nieprawidłowego szczotkowania zębów, zaciskania, zgrzytania zębami lub erozja szkliwa na skutek diety obfitującej w kwasy (soki owocowe, cola, pepsi). Przyczyną nadwrażliwości na ciepłe, zimne lub słodkie pokarmy może być również nieszczelne wypełnienie. Ból sprowokowany słodkim posiłkiem najczęściej wskazuje na rozwijająca się próchnicę.

Ćmiący ból zęba

Ból ćmiący, rozlany, promieniujący na daną okolicę twarzy, nasilający się szczególnie wieczorem i w nocy może świadczyć o zaawansowanym stanie zapalnym miazgi, który będzie wymagał leczenia kanałowego pod mikroskopem. Ból pulsujący i na nagryzanie wskazuje na rozwijający się ropny stan zapalny nad wierzchołkami korzeni. Pojawieniu się ropnia może towarzyszyć obrzęk tkanek miękkich twarzy np. policzka, stan podgorączkowy a nawet szczękościsk.

Promieniujący ból zęba

Promieniujący ból zęba utrudnia zlokalizowanie źródła bólu. Ząb przyczynowy może znajdować się w innej lokalizacji niż podawane przez pacjenta miejsce bólu ale zawsze po tej samej stronie. Zwykle stany zapalne górnych zębów promieniują do oka i skroni natomiast dolnych w obszar ucha, potylicy. Jeśli ból pochodzi z dolnego zęba może być odczuwalny w całym łuku zębowym. Promieniujący ból zęba najczęściej świadczy o nieodwracalnym zapaleniu miazgi. Ból podczas wyrzynania zęba mądrości lub dziewiątki również często przyjmuje charakter promieniujący.

Pulsujący ból zęba

Pulsujący ból świadczy o rozwijającym się okołowierzchołkowym zapaleniu, ale może również towarzyszyć zapaleniu miazgi. Okołowierzchołkowe zapalenie może dodatkowo dawać wrażenie wysadzenia zęba (ząb wydaje się za długi i nie pasuje do zgryzu). Pulsujący ból zęba może nasilać się w nocy, związane jest to głównie ze zmiana pozycji ciała na leżącą. Dochodzi wtedy do zwiększenia napływu krwi do głowy jednocześnie wzrasta ciśnienie w tkankach objętych zapaleniem. Zwiększa to ucisk na zakończenia nerwowe i potęguje dolegliwości bólowe.

Ból przy nagryzaniu

Ból przy nagryzaniu może świadczyć o: toczącym się zapaleniu okołowierzchołkowym, przeciążeniu okluzyjnym zęba, zapaleniu miazgi lub za wysokim wypełnieniu.

Model z najczęstszymi przyczynami bólu zęba, takimi jak próchnica, zapalenie miazgi, zapalenie okołowierzchołkowe

Najczęstsze przyczyny bólu zębów

Przyczyny bólu zwykle determinują jego charakter. Określone stany chorobowe mają charakterystyczne objawy bólowe w jamie ustnej.

Próchnica zębów

Najczęstszą przyczyną bólu zębów jest próchnica czyli potocznie dziury w zębach. Mała próchnica może nie dawać żadnych objawów wraz z jej postępem może pojawiać się ból na słodkie oraz nadwrażliwość. Taki ubytek spowodowany próchnicą jeśli nie zostanie odpowiednio szybko wyleczony będzie się pogłębiać prowadząc do dalszych powikłań.

Zapalenie miazgi

W zaawansowanym stadium kiedy ubytek spowodowany próchnicą wraz z bakteriami dociera do wnętrza zęba powoduje stan zapalny miazgi. Stan ten jest przyczyną silnego bólu zęba, który objawia się nasileniem po zmianie pozycji na leżącą oraz przy spożywaniu ciepłych pokarmów. Zimno pozwala złagodzić go i przynosi chwilową ulgę. Na tym etapie mogą pojawić się silne dolegliwości bólowe nasilające się wieczorem, po położeniu się do łóżka, wybudzające w nocy. Tabletki na ból często przynoszą jedynie krótkotrwała ulgę.

model z przyczynami bólu takimi jak  zmiana okołowierzchołkowa, przetoka ropna, próchnica korzenia czy zapalenie przyzębia i pęknięty ząb

Okołowierzchołkowe zapalenie

Jeśli na etapie zapalenia miazgi nie zostanie wdrożone odpowiednie leczenie dochodzi do stanu zapalnego tkanek okołowierzchołkowych. Poza objawami bólowymi Może pojawić się ropień, obrzęk policzka, gorączka a nawet szczękościsk. Do zapalenia miazgi zęba lub jej obumarcia może dojść nie tylko na skutek próchnicy ale również w wyniku urazu, złamania zęba lub w wyniku patologicznego starcia (bruksizm, zaciskanie zgrzytanie zębami).

Zaciskanie zgrzytanie zębami

Zgrzytanie oraz zaciskanie zębów powoduje stopniową utratę szkliwa. Gdy proces ten dotrze do zębiny pojawia się objawy bólu zęba na bodźce termiczne. Ząb zostaje pozbawiony tkanki ochronnej w postaci szkliwa, odsłonięte kanaliki zębinowe powodują nadwrażliwość na bodźce termiczne, smakowe. Dodatkowo tego typu parafunkcje prowadzą do pęknięć szkliwa, odsłaniania się szyjek zębowych a także powstawania ubytków niepróchnicowego pochodzenia co dodatkowo nasila problem nadwrażliwości zębów.

Ból zębów mądrości

Zęby mądrości mogą być przyczyną dolegliwości bólowych o różnym charakterze i natężeniu. Często wyrzynaniu ósemek towarzyszy promieniujący ból szczególnie do ucha i skroni. Jeżeli występuje kaptur dziąsłowy może dochodzić do stanu zapalnego w okolicy wyrzynającego się zęba. Dolegliwościom bólowym może towarzyszyć szczękościsk oraz powiększone węzły chłonne. Ból zębów mądrości może być także spowodowany przez ich zniszczenie na skutek próchnicy.

Ból po usunięciu zęba

Najczęstsza przyczyną bólu po usunięciu zęba jest wytworzenie się suchego zębodołu. Dolegliwości bólowe pojawiają się kilka dni po usunięciu zęba. Pojawia się w wyniku nieprawidłowego gojenia rany po ekstrakcji zęba. Ból może mieć różny charakter najczęściej jest samoistny, pulsujący czasem promieniujący.

model różowy z zębami, jeden ząb leży pod model, symbolizuje ekstrakcję.

Stan zapalny dziąseł

Najczęściej powstaje w wyniku nieprawidłowej higieny oraz nagromadzenia złogów nazębnych (kamienia, osadu). Taki stan zapalny najczęściej powoduje ból dziąseł, który może być odczuwany przez pacjenta jako ból zębów. Dodatkowo towarzyszy mu zaczerwienienie i obrzęk dziąseł, które zwykle krwawią przy szczotkowaniu i nitkowaniu. Nieleczone zapalenie dziąseł prowadzi do paradontozy i utraty zębów.

Kiedy zgłosić się do dentysty z bólem zęba?

Ból zęba powinien zawsze u nas zapalić czerwoną lampę i skłonić do wizyty u dentysty. Lekarze stomatolodzy diagnozują ból zęba na podstawie badania, diagnostyki radiologicznej oraz dolegliwości podawanych przez pacjenta. będzie w stanie ustalić przyczynę bólu oraz zaproponować leczenie bólu zęba. Lekarz dysponuje lekami i preparatami, które pozwolą uśmierzyć ból zęba. W przypadku zaawansowanych stanów zapalnych konieczne może być wypisanie antybiotyku lub innych leków na receptę. Wizyta u stomatologa pozwala skutecznie leczyć ból zęba.

Domowe sposoby, czyli jak szybko pozbyć się bólu zęba?

Jak leczyć ból zęba kiedy musimy czekać na wizytę u dentysty? Domowe sposoby na ból zęba mogą czasowo wyeliminować lub zmniejszyć natężenie bólu zęba do czasu, kiedy otrzymamy fachowa pomoc. Czy domowe sposoby pozwalają szybko pozbyć się bólu zęba? Jakie domowe środki pozwolą złagodzić stan zapalny zęba?

Leki przeciwbólowe

Pierwsze po co możemy sięgnąć w przypadku przeraźliwego bólu zęba to dostępne bez recepty leki przeciwbólowe. Pomogą one uśmierzyć nagły ból zęba. Tabletki dostępne w aptekach zawierają substancje o działaniu przeciwbólowych oraz przeciwzapalnym między innymi paracetamol czy ibuprofen. Tabletki na ból pomogą w łagodzeniu dolegliwości do czasu wizyty w gabinecie stomatologicznym.

Zimne okłady

Jednym z domowych środków na ból zęba są zimne okłady. Zimny kompres należy przykładać w okolice, po której występuje ból. Zimno zmniejsza przekrwienie tkanek tym samym niweluje ucisk na nerwy. Zimne okłady sprawdzą się zwłaszcza kiedy występuje obrzęk.

Płukanki

Domowe sposoby obejmują także różnego rodzaju płukanki. W domowych warunkach można przygotować płukankę z sody oczyszczonej. Wystarczy łyżeczkę sody rozpuścić w szklance letniej wody. Płukanka z sody oczyszczonej ma działanie odkażające, pomaga zmniejszyć ból i obrzęk.

Zioła

Zioła od dawna były znane i stosowane w medycynie ludowej jako domowe sposoby na ból zęba. Można przygotować płukanki jako napary z suszonych ziół szczególnie z szałwii czy rumianku. Szałwia zawiera kamforę, czyli olejek eteryczny o działanie przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym. Łagodzi on objawy bólu zęba. Szałwia na stany zapalne jamy ustnej była stosowana już od wieków. Płukanki z ziół pozwalają złagodzić ból, działają przeciwzapalnie i antyseptycznie.

Goździki na ból zęba-czy to dobry pomysł?

Inną z naturalnych metod jest zastosowanie goździków na ból zęba lub olejku goździkowego. Goździki zawierają eugenol, związek o działaniu antyseptycznym i przeciwbólowym. Olejek goździkowy może pomóc jako tymczasowe lekarstwo na ból zęba. Niektórzy zalecają rozgryzanie goździków, które podobno łagodzi ból zęba. Innym sposobem jest przyłożenie wacika nasączonego olejkiem goździkowym do bolącego zęba.

Preparaty bez recepty

W przypadku kiedy wiemy, ze borykamy się z nadwrażliwością zębiny pomocne mogą się okazać pasty oraz płukanki dedykowań właśnie na ten problem. Bezpośrednio po myciu zębów nie należy wypłukiwać pasty, a nawet można ją delikatne wetrzeć w nadwrażliwe szyjki zębowe.

W przypadkach awaryjnych np. utarty wypełnienia gdy mamy po prostu dziurę w zębie można w aptece zaopatrzyć się w tzw. tymczasowe wypełnienie zęba. Są to plastyczne materiały które należy zaaplikować do ubytku w zębie. Pozwoli to zapobiec bólowi zęba a także zabezpieczyć go do czasu wizyty w gabinecie.

Należy pamiętać, że domowe sposoby na ból zęba stanowią jedynie doraźne tymczasowe rozwiązanie i nie mogą zastąpić wizyty u dentysty. Nawet jeśli takimi metodami uda się nam skutecznie uśmierzyć ból zęba, prędzej czy później wróci on ze zdwojona siłą. Domowe sposoby pozwalają poradzić sobie z bólem zęba tylko na jakiś czas. Odwlekanie leczenia stomatologicznego wiąże się z koniecznością podjęcia bardziej zaawansowanych i kosztownych metod leczenia. W przypadku pojawienia się bólu zęba należy jak najszybciej umówić się na wizytę u dentysty.

Ząb, stetoskop, lusterko stomatologiczne i zgłębnik na niebieskim tle. Obok napis: Leczenie bólu zęba

Leczenie bólu zęba

Sposoby leczenia bólu zęba są uzależnione od przyczyny i tego w jakim stanie jest ząb. Warto podczas wizyty poinformować lekarza kiedy pojawiły się dolegliwości bólowe jaki mają charakter, jakie leki były przyjmowane i czy przyniosły ulgę. Lekarz stomatolog po wykonaniu dokładnego badania oraz wykonaniu diagnostyki radiologicznej (zdjęcie rvg, pantomogram lub cbct) będzie w stanie ustalić przyczynę bólu i plan działania. Nowoczesny wysokiej jakości sprzęt pozwala skutecznie diagnozować ból zęba.

Próchnica czyli potocznie dziury w zębach wymaga oczyszczenia i założenia wypełnień (leczenie zachowawcze). Zęby w których doszło do zapalenie lub martwicy miazgi wymagają leczenia kanałowego. Również takie leczenie można podjąć w przypadku zapalenia tkanek okołowierzchołkowych o ile ząb nie jest zbyt mocno zniszczony. Natomiast w przypadku rozległych stanów zapalnych zęba oraz dużego zniszczenia korony zęba konieczna jest ekstrakcja.

W przypadku bruksizmu lub patologicznego starcia zębów należy podjąć kompleksowe leczenie.

Nadwrażliwość zębów również można złagodzić w gabinecie stomatologicznym dzięki zastosowaniu odpowiednich preparatów w tym lakierów znoszących te dolegliwości.

W niektórych stanach bólowych pomaga zastosowanie lasera biostymulacyjnego.

dentysta w niebieskich rękawiczkach osłania zęba. Pod spodem napis: Lepiej zapobiegać niż leczyć

Ból zęba- jak zapobiegać?

Aby zapobiec bólowi zęba należy regularnie zgłaszać się na wizyty kontrolne u dentysty. Pozwoli to wyłapać i szybko wyleczyć nawet najmniejsze ubytki, które z czasem będą się powiększać i mogą stać się przyczyną dolegliwości bólowych.

Regularna higienizacja w gabinecie stomatologicznym połączona z prawidłową higieną pozwoli zapobiec zapaleniu dziąseł i paradontozie. Zapobieganie bólowi zębów to głównie profilaktyka, regularne wizyty kontrolne u dentysty, odpowiednio wcześnie podjęte leczenie oraz odpowiednia higiena jamy ustnej. Codzienna prawidłowa higiena w znacznym stopniu ogranicza rozwój próchnicy a co za tym idzie rozwój stanów zapalnych i pojawienie się dolegliwości bólowych.

Próchnicy zwłaszcza we wczesnym stadium oraz stanom zapalnym wokół korzeni często nie towarzysza oznaki bólu zęba i dopiero zdjęcia radiologiczne uwidaczniają ich obecność. Niewielkie ubytki w zębach leczy się szybko i nie wiążą się z konieczności podjęcia długotrwającego kosztownego leczenia.

Na kontrolę u stomatologa należy zgłosić się raz na pół roku nawet jeśli nic nas nie boli aby sprawdzić czy wszystko jest w porządku. Opisane działania pozwolą w znacznym stopniu zminimalizować ryzyko bólu zęba.

4.5/5 - (507 głosów)
lek. dent. Wojciech Skocz

Ukończyłem Wydział Lekarsko-Dentystyczny na Śląskim Uniwersytecie Medycznym, będąc nagradzanym stypendium Rektora za osiągnięcia naukowe. Podczas studiów byłem aktywnym członkiem Studenckiego Towarzystwa Naukowego przy Katedrze Dysfunkcji Narządu Żucia oraz Polskiego Towarzystwa Studentów ... Czytaj więcej

Podziel się:

Podobne publikacje:

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *