Ropień zęba – przyczyny, objawy i leczenie

Ropień zęba powstaje w wyniku ostrego zapalenia tkanek wokół zęba, tworząc komorę wypełnioną ropą. Jest to stan zapalny, który rozwija się w wyniku zakażenia bakteryjnego. Ropni zębowych nie należy bagatelizować, koniecznie jest jak najszybsze podjęcie leczenia. Na pierwszy rzut oka mała infekcja w okolicy zęba może doprowadzić do poważnych powikłań łącznie z sepsą. Informacje o tym jak rozpoznać ropień zęba, co powoduje jego powstanie, jak wygląda leczenie oraz jakie mogą być powikłania ropnia zęba, znajdziesz w dalszej części artykułu.

• Jak powstaje ropień zęba?
• Rodzaje ropni zębowych i ich objawy
• Jakie są objawy ropnia zęba?
• Metody leczenia ropnia
• Domowe sposoby na ropień zęba
• Co robić aby uniknąć pojawienia się ropnia wokół zęba?

Jak powstaje ropień zęba?

Ropień zębopochodny jest zbiornikiem wypełnionym treścią ropną, w skład której wchodzą m.in.: bakterie, obumarłe tkanki, komórki układu odpornościowego. Jak wygląda ropień zęba? Przybiera on formę bolesnego, guzka lub pęcherzyka zlokalizowanego na dziąśle, podniebieniu lub w przedsionku jamy ustnej.

Dlaczego dochodzi do powstania ropnia zębowego? Proces zapalny ropny powstaje na skutek infekcji bakteryjnej, do którego dochodzi w wyniku:

• próchnicy wtórnej pod nieszczelnymi wypełnieniami i uzupełnieniami protetycznymi.
• zaawansowanej nieleczonej próchnicy – bakterie z ubytku infekują miazgę zęba, poprzez kanały korzeniowe docierają do tkanek okołowierzchołkowych, gdzie wokół wierzchołka korzenia dochodzi do powstania ropnia
• urazu, złamania korony (np. pęknięcie korony z obnażeniem miazgi zęba)
• zapalenie miazgi zęba w wyniku starcia patologicznego lub urazu chemicznego
• powikłanego leczenia kanałowego

Rodzaje ropni zębowych

Ropień rozwija się w 3 stadiach:

Ropień dziąsła jest rezultatem zakażenia obszaru między zębem a dziąsłem, co może prowadzić do poważnych problemów stomatologicznych, w tym do powstania przetok i odczuwania silnego bólu.

Okołowierzchołkowy ropień zęba

Jest to początkowa faza rozwoju ropnia, rozwija się na skutek zapalenia tkanek okołowierzchołkowych. U osób dorosłych często nie daje żadnych objawów. Dlatego tak ważne są regularne badania stomatologiczne u dentysty. Jeżeli już wystąpią objawy, to charakterystycznymi dolegliwościami są:

• silny ból zęba, szczególnie na ucisk nasilający się podczas przyjmowania pozycji leżącej,
• wrażenie wysadzenia zęba (ząb wydaje się za długi, niepasujący do zgryzu)

Nieleczony okołowierzchołkowy ropień zęba przechodzi w kolejną fazę – ropień podokostnowy

Ropień podokostnowy

Na tym etapie, jeśli objawy wystąpią, dolegliwości bólowe nasilają się. Dzieje się tak ze względu na to, że wysięk ropny wydostaje się przez kość wyrostka zębodołowego i dochodzi do odwarstwienia okostnej. W tej fazie rozwoju ropnia ból jest bardzo silny, promieniujący, może pojawić się zaczerwienienie dziąsła oraz objawy ogólne w postaci podwyższonej temperatury

Ropień podśluzówkowy

Jest ostatnią fazą ropnia, występuje w postaci pęcherza z ropą na dziąśle. Powstaje kiedy treść ropna przebije się przez kość pod błonę śluzową, dolegliwości bólowe zmniejszają się, ale występuje opuchlizna twarzy, której może towarzyszyć obrzęk węzłów chłonnych.

Ropień przyzębny

Innym rodzajem infekcji jest ropień przyzębny. Proces zapalny może powstać jako powikłanie choroby przyzębia (paradontozy), w wyniku które dochodzi do powstania patologicznych kieszonek. Jedną z przyczyn powstania ropnia tego typu jest uraz mechaniczny dziąsła (dostania się do kieszonki dziąsłowej twardego pokarmu np. łusek popcornu). Charakterystyczny jest obrzęk dziąsła i wysięk ropny z kieszonki. Ten ropień wokół zęba może dawać dolegliwości, które przypominają np.: ból spowodowany zapaleniem miazgi.

Samoistne opróżnienie ropnia nie świadczy o tym ze problem został rozwiązany, pomimo że pacjent odczuwa ulgę. Proces chorobowy nadal się toczy, zaniechanie leczenia tylko pogłębia stan zapalny.

Jakie są objawy ropnia, czyli jak rozpoznać ropień zęba?

Jak rozpoznać ropień zęba? Objawy ropnia, jeśli w ogóle wystąpią, są dość charakterystyczne i ciężko je przeoczyć. W zależności od rodzaju ropni zębowych pojawiają się różne objawy w jamie ustnej, między innymi:

• bolesny guzek/pęcherz na dziąśle
• opuchlizna, zaczerwienienie policzka czasem sięgająca okolicy podoczodołowej, obrzęk wargi w zależności od lokalizacji zęba przyczynowego
• gorączka, dreszcze, osłabienie
• powiększone węzły chłonne
• silny ból zęba
• nieprzyjemny zapach z jamy ustnej
• ropa na dziąśle
• wysięk ropny z dziąsła.

Jeśli dotyczą cię powyższe objawy ropnia powinieneś jak najszybciej zgłosić się do dentysty.

Czy nieleczony ropień zęba jest groźny dla zdrowia?

Powikłania ropnia zęba potrafią być bardzo groźne dla zdrowia. Bakterie z tkanek okołowierzchołkowych zęba mogą dotrzeć do innych tkanek np. zatok szczękowych, oczodołów. W ekstremalnych przypadkach ropnego zapalenia może dojść nawet do zapalenia śródpiersia czy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Jednym z groźnych powikłań ropnia zęba jest sepsa. Ropnie zębów mogą powodować zakażenia zębopochodne (ogniska zębopochodne). Ze względu na anatomię głowy i szyi (duża ilość naczyń krwionośnych, bogate unaczynienie tkanek) wszelkie stany zapalne w okolicy okołowierzchołkowej zębów bardzo szybko potrafią rozprzestrzeniają się na okoliczne tkanki.

Nie należy zwlekać z leczeniem do momentu aż stan będzie na tyle poważny ze jedynym rozwiązaniem okaże się ekstrakcja zęba. Ropień wokół zęba może mieć wiele powikłań.

Szczególnie jest to ważne u dzieci gdzie fazy rozwoju ropnia przebiegają bardzo dynamiczne. Stan zapalny w okolicy korzenia zęba rozprzestrzenia się dalej na okoliczne tkanki. Ropa na dziąśle to z pozoru mała infekcja, która może okazać się bardzo groźna dla zdrowia.

Jak leczyć ropień zęba?

Pacjenci czasami liczą na to, ze ropień zęba samoistnie ustąpi. Nic bardziej mylnego. Leczenie ropnia zęba wymaga bezwzględnie wizyty w gabinecie stomatologicznym. Wszelkie domowe sposoby jedynie łagodzą na krótki czas dolegliwości ale nie rozwiązują problemu. Na wizycie w gabinecie stomatologicznym zostanie zaplanowane skuteczne leczenie, którego przebieg zależy od zaawansowania i przyczyny ropnia zęba. Terapia ropnia zęba rozpoczyna się od diagnostyki radiologicznej aby ustalić ząb, który wywołał infekcje i ocenić jaki rodzaj leczenia będzie najlepszy.

Należy być świadomym, że nieleczone ropnie zębowe mogą prowadzić do bardzo groźnych powikłań zdrowotnych. W przypadku braku podjęcia leczenia, ropnie nie tylko nawracają ale nasilający się stan zapalny może rozprzestrzeniać się na inne tkanki i narządy, między innymi zatoki, śródpiersie, płyn mózgowo-rdzeniowy a nawet prowadzić do sepsy czy zgonu.

Rodzaj terapii ropnia zęba zależy od kilku czynników:

• umiejscowienia,
• przyczyny,
• ogólnego zdrowia pacjenta
• stanu zęba.

Nacięcie ropnia

Jedną z doraźnych metod leczenia ropnia podśluzówkowego jest jego nacięcie i opróżnienie z treści zapalnej w celu uwolnienia ropnego wysięku. Zabieg ten przynosi pacjentowi szybką ulgę. Nacięcie ropnia zęba ma na celu szybką ewakuację treści ropnej, natomiast nie stanowi docelowego leczenia. Należy mieć świadomość, że ząb, który spowodował stan ropny wymaga dalszej terapii.

Czy nacięcie ropnia zęba boli? Zabieg jest bezbolesny, w znieczuleniu miejscowym lekarz stomatolog robi małe nacięcie błony śluzowej, by treść ropna mogła swobodnie się wydostać. Po nacięciu ropnia zęba niekiedy bywa konieczne postawienie sączka lub drenu, który zapobiega zamknięciu się rany.

Pierwsza pomoc endodontyczna

Innym sposobem leczenia ropnego zapalenia tkanek okołowierzchołkowych jest odbarczenie treści ropnej przez kanał korzeniowy. Lekarz stomatolog otwiera komorę zęba oraz oczyszcza kanały korzeniowe, dzięki czemu treść ropna ma ujście. Następnie wprowadza lekarstwo i zaopatruje tymczasowo zęba do czasu leczenia kanałowego lub usunięcia zęba.

Nacięcie ropnia przez skórę

W bardzo zaawansowanych przypadkach bywa konieczne nacięcie ropnia zęba przez skórę w znieczuleniu ogólnym w warunkach szpitalnych.

Leczenie endodontyczne zęba z ropniem

Na szczęcie pojawienie się ropnia nie zawsze oznacza konieczność usunięcia zęba. Co prawda możemy się zdecydować na ekstrakcję zęba, jeśli nie chcemy leczyć zęba kanałowo. Jednocześnie nowoczesne metody pozwalają na skuteczne leczenie infekcji bakteryjnej i zachowanie własnego uzębienia.

Ząb, który był źródłem infekcji można wyleczyć przeprowadzając leczenia kanałowego pod mikroskopem. Należy pamiętać o kontroli radiologicznej 6 miesięcy po zakończeniu leczenia, aby lekarz mógł ocenić czy kość objęta stanem zapalnym się wygoiła.

Resekcja korzenia zęba

W przypadku zębów zaopatrzonych uzupełnieniem protetycznym, kiedy nie da się przeprowadzić powtórnego leczenia kanałowego lub leczenie endodontyczne okazało się nieskuteczne, można przeprowadzić zabieg resekcji korzenia zęba.

Ekstrakcja zęba z ropniem

Ostateczną metodą leczenia ropnia jest ekstrakcja zęba. W przypadkach kiedy ząb jest bardzo zniszczony i nie da się go odbudować lub jest przyczyną rozległego ropnego stanu zapalnego wtedy należy przeprowadzić usunięcie zęba.

Leczenie periodontologiczne

W przypadku ropni przyzębnych spowodowanych paradontozą ważne jest podjęcie kompleksowego leczenia periodontologiczego. Istotnym elementem terapii jest regularna profesjonalna higienizacja w gabinecie stomatologicznym. W terapii ropni przyzębnych niezwykle skuteczny jest laser stomatologiczny. Zastosowanie lasera pozwala na dezynfekcje kieszonek dziąsłowych. Eliminacja biofilmu bakteryjnego czyli przyczyny powstania ropnia powoduje zmniejszenie stanu zapalnego.

Czy mając ropień zęba zawsze potrzebna jest antybiotykoterapia?

Antybiotykoterapia nie jest leczeniem z wyboru w leczeniu ropnia zęba. Antybiotyk zadziała jedynie na objaw, a nie przyczynę problemu. Lekarz stomatolog może wypisać antybiotyk jeśli uzna ze są do tego wskazania szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością chorobami ogólnymi lub w przypadku bardzo nasilonego stanu zapalanego z gorączką i osłabieniem. Lekarz stomatolog dopasuje indywidualnie odpowiedni rodzaj antybiotyku w zależności od dolegliwości ogólnych i miejscowych.

Ropień zęba domowe sposoby

Jak leczy się ropień zęba w domowych warunkach? Obecnie nie ma skutecznych domowych sposobów ani leku na ropień zęba. Działania mają jedynie na celu złagodzenie dolegliwości do czasu wizyty w gabinecie stomatologicznym. Przez ten okres można przyjmować leki przeciwbólowe, stosować płukanki przeciwbakteryjne, przeciwzapalne oraz stosować zimne okłady w przypadku obrzęku. Nie należy niczym samodzielnie przekłuwać ropnia, takie działanie może spowodować, że ropień wokół zęba będzie się zaostrzać.

Czy ropień zęba sam pęknie?

Niekiedy zdarza się, że ropień zęba samoistnie się opróżnia. Jeśli nie zostanie podjęte odpowiednie leczenie na dziąśle pojawia się przetoka, która stanowi ujście dla treści ropnej. Pojawienie się przetoki świadczy o przewlekłym zaawansowanym stanie zapalnym i wymaga pilnego zgłoszenia się do stomatologa.

Pacjenci z problemem ropnia zęba odczuwają ulgę w momencie jego samoistnego opróżnienia. Ponieważ treść ropna znajduje ujście zmniejsza się również obrzęk. Nie oznacza to, że kiedy ropień zęba samoistnie pęknie problem zostaje rozwiązany. Silny ból zęba ustępuje ale proces zapalny nadal się rozwija a ponowne pojawienie się dolegliwości i opuchlizny to tylko kwestia czasu. Najskuteczniejsza metodą leczenia ropnia jest wizyta u stomatologa.

Jak unikać ropni zęba?

Najlepszą metodą zapobiegania pojawienia się ropnia zęba jest oczywiście profilaktyka. Nieodzownym elementem jest prawidłowa higiena jamy ustnej i regularne kontrole stomatologiczne. Główny przyczyną powstania ropnia jest niedostateczna higiena jamy ustnej. To właśnie próchnica w głównej mierze powoduje że powstaje ropień zęba w wyniku infekcji bakteryjnej. Regularne wizyty na fotelu stomatologicznym pozwolą uniknąć pojawienia się silnego bólu zęba i ropnia.